Een deur die de hele dag soepel open en dicht gaat, is prettig in het dagelijks gebruik. Maar bij rook wil je juist dat diezelfde deur automatisch sluit. Een vrijloopdranger maakt beide situaties mogelijk. Zodra een rookmelder rook detecteert, wordt de vrijloopfunctie opgeheven en sluit de deur. Maar hoe verbind je een vrijloopdranger eigenlijk met rookdetectie? En wat zijn de mogelijkheden als er geen brandmeldinstallatie aanwezig is?
Van vrijloop naar automatisch sluiten
Een vrijloopdranger houdt de deur tijdens normaal gebruik in de vrijloopstand. De deur kan daardoor gemakkelijk worden geopend en gesloten, zonder dat de dranger de deur steeds terugtrekt.
Voor de vrijloopfunctie is een gestabiliseerde 24 VDC-voeding nodig. Zolang deze voeding aanwezig is, blijft de deur in de vrijloopstand. Bij rookdetectie verandert dat. De voeding wordt onderbroken en de vrijloopfunctie wordt opgeheven. De dranger sluit de deur vervolgens automatisch.
De rookmelder speelt hierbij een belangrijke rol. Deze bewaakt de situatie en zorgt ervoor dat de vrijloopdranger in actie komt zodra rook wordt gedetecteerd. Hoe de rookmelder, voeding en vrijloopdranger met elkaar worden verbonden, kan op verschillende manieren.
Aansluiting op een bestaande brandmeldinstallatie
Is er in het gebouw al een brandmeldinstallatie (BMI/BMC) aanwezig? Dan kan de vrijloopdranger onderdeel worden van deze bestaande installatie.
De rookmelders zijn aangesloten op de brandmeldinstallatie. De benodigde voeding en aansturing voor de vrijloopdranger kunnen bijvoorbeeld vanuit een GTV-voeding worden geregeld. Zodra een rookmelder rook detecteert, geeft de brandmeldinstallatie een signaal. De voeding naar de vrijloopdranger wordt onderbroken. Hierdoor wordt de vrijloopfunctie opgeheven en sluit de deur automatisch.
De vrijloopdranger maakt zo onderdeel uit van een groter, centraal bewaakt brandveiligheidssysteem. De deur reageert automatisch op een rookmelding, zonder dat iemand ter plaatse hoeft in te grijpen.
Geen brandmeldinstallatie? Ook dan zijn er mogelijkheden
Niet in ieder gebouw is een brandmeldinstallatie aanwezig. Ook dan kan een vrijloopdranger met rookdetectie worden toegepast. Er zijn verschillende standalone oplossingen beschikbaar. Welke oplossing het meest geschikt is, hangt af van de situatie in het gebouw, het aantal deuren en rookmelders en de manier waarop de installatie moet worden uitgevoerd.
Standalone systeem met connectiebox
Een mogelijkheid is een connectiebox die bijvoorbeeld in de meterkast wordt geplaatst. De connectiebox wordt vanuit 230 V gevoed en zorgt voor de benodigde 24 VDC-voeding voor de vrijloopdranger. Aan het systeem kunnen bedrade of draadloze rookmelders worden gekoppeld. De rookmelders bewaken continu de situatie. Detecteert één van de rookmelders rook, dan wordt de vrijloopfunctie van de dranger opgeheven. De deur sluit vervolgens automatisch. Een oplossing met een connectiebox biedt daarbij de mogelijkheid om meerdere rookmelders binnen één systeem toe te passen.
Rookmelder met 230V-meldervoet en geïntegreerde 24 VDC-voeding
Een andere mogelijkheid is een rookmelder die wordt gemonteerd op een 230V-meldervoet met geïntegreerde 24 VDC-voeding. De benodigde voeding voor de vrijloopdranger kan hierdoor rechtstreeks vanuit de melder worden verzorgd. Vanaf de rookmelder kan de aansluiting direct naar de vrijloopdranger worden gemaakt. Het voordeel is dat er geen aparte voeding of connectiebox in de meterkast nodig is. De oplossing blijft daardoor compact. Deze opzet kan interessant zijn wanneer een zelfstandige installatie gewenst is met een directe verbinding tussen rookdetectie en de vrijloopdranger.
Rookmelder met vrij potentiaal verbreekcontact
Een derde mogelijkheid is het toepassen van een rookmelder met een vrij potentiaal verbreekcontact. In combinatie met een externe 230 V naar 24 VDC-voeding kan hiermee een zelfstandig circuit voor de vrijloopdranger worden opgebouwd. De rookmelder bewaakt de situatie. Bij rookdetectie wordt het circuit onderbroken. Hierdoor valt de 24 VDC-voeding naar de vrijloopdranger weg en sluit de deur automatisch. Deze oplossing biedt extra flexibiliteit wanneer een specifieke combinatie van rookmelder, voeding en vrijloopdranger gewenst is.
Vrijloopdranger met geïntegreerde rookmelder
Tot slot is er de mogelijkheid om te kiezen voor een vrijloopdranger met geïntegreerde rookmelder en voeding. De oplossing wordt rechtstreeks aangesloten op 230 V. Doordat de rookmelder en voeding in de vrijloopdranger zijn geïntegreerd, blijft de installatie overzichtelijk en zijn minder afzonderlijke componenten nodig. Let op: controleer wel eerst of plaatsing van een rookmelder op het kozijn is toegestaan door het bevoegd gezag.
Welke oplossing past bij de situatie?
Er is dus niet één manier om een vrijloopdranger met rookdetectie te combineren. De juiste oplossing hangt af van de situatie ter plaatse. Is er al een brandmeldinstallatie aanwezig? Dan kan de vrijloopdranger hierop worden aangesloten. Is er geen brandmeldinstallatie, dan zijn er standalone oplossingen met bijvoorbeeld een connectiebox of een rookmelder met geïntegreerde voeding. Ook wanneer een specifieke rookmelder of externe voeding gewenst is, zijn er mogelijkheden. Een rookmelder met vrij potentiaal verbreekcontact kan dan een passende oplossing zijn. Het uitgangspunt blijft steeds hetzelfde: bij een rookmelding moet de vrijloopfunctie worden opgeheven, zodat de deur automatisch sluit.
Geteste en gecertificeerde oplossingen
Bij brandveiligheid is het belangrijk dat de verschillende onderdelen goed op elkaar zijn afgestemd. Voor de verschillende toepassingen zijn daarom geteste en gecertificeerde systeemoplossingen van verschillende fabrikanten beschikbaar. Welke oplossing geschikt is, hangt onder andere af van de aanwezige installatie, de gebouwsituatie, de toegepaste deur en de eisen die aan de brand- en rookveiligheid worden gesteld.
Kijk daarom niet alleen naar de vrijloopdranger of de rookmelder afzonderlijk, maar naar het complete systeem. De voeding, rookdetectie, aansturing en deurtechniek moeten als één geheel functioneren.