AI in architectuur: concurrent of bondgenoot?

AI is net als in veel andere sectoren een belangrijke trend in de vastgoedsector. Vastgoedbedrijven willen vooroplopen met AI, slimmer werken en meer waarde creëren. Tegelijk dringt een ongemakkelijke vraag zich op: is AI een hulpmiddel dat professionals versterkt, of een ontwikkeling die hun rol onder druk zet? En hoe groot is die dreiging eigenlijk?

De nieuwe muze van de architectuur

AI kan architecten helpen bij het ontwikkelen van nieuwe ontwerpideeën. Door grote hoeveelheden gegevens te analyseren, genereert het systeem voorstellen die anders misschien niet direct in beeld zouden komen. In combinatie met virtual en augmented reality kunnen ontwerpen direct worden bekeken en aangepast. Architecten zien meteen wat een wijziging doet met een ruimte, wat het ontwerpproces sneller, creatiever en gerichter maakt. In deze duidelijke rol als assistent zou AI architecten niet moeten vervangen, maar hen zeker kunnen versterken.

Efficiëntie en kwaliteitscontrole

Ook bij het ontwerpen en bouwen van zorggebouwen speelt AI een steeds grotere rol. Met slimme modellen kunnen architecten sneller zien wat het effect is van bepaalde materialen of bouwtechnieken. Zo kan AI al in de ontwerpfase helpen een gebouw energiezuiniger te maken. Het systeem rekent bijvoorbeeld door hoeveel energie een gebouw waarschijnlijk verbruikt, hoeveel daglicht binnenkomt en wat de impact van bepaalde materialen is. Met die inzichten kunnen projectteams betere keuzes maken en kunnen ze op energie, kosten en grondstoffen besparen. Hiervoor geldt opnieuw dat is AI een bondgenoot is voor architecten.

Maar dat geldt niet altijd over de hele linie.

AI zal ook een centrale rol opeisen in de procedures van vastgoeddienstverleners. Het gaat dan voornamelijk om: waardering van activa, opstellen van haalbaarheidsrapporten en constructieberekeningen. Deze maken deel uit van het minder erkende werk van architecten en kunnen de werkgelegenheid flink beïnvloeden.

Vastgoedtaxaties en waarderingen

Vastgoedtaxaties bieden waardevolle informatie voor investeerders, huiseigenaren en kopers. Bovendien zijn ze vaak een wettelijke verplichting voor banken of financiële instellingen, die verplicht zijn periodieke rapporten van deze waarderingen in te dienen bij de centrale banken van de landen waar zij actief zijn.

Vastgoedwaardering was traditioneel een handmatig proces, waarbij makelaars en taxateurs betrokken waren. Nieuwe tools die data analyseren en verwerken voor nauwkeurigere en efficiëntere beoordelingen zullen deze traditionele menselijke arbeid vervangen.

Door historische verkoopgegevens, eigenschappen van het vastgoed en markttrends te combineren, verminderen AI-algoritmes het risico op fouten en vooroordelen. En omdat alles veel sneller gaat, wordt het gemakkelijker om tijdgevoelige beslissingen te nemen.

Deze modellen kunnen nog interessanter zijn als het gaat om het analyseren van een groot aantal panden. Ook wanneer fysieke toegang tot de gebouwen onmogelijk is. Of zelfs om een tweede mening te krijgen als tegenhanger van de waardering van de menselijke taxateur.

Sterke concurrent

Vooral bij haalbaarheidsonderzoeken zijn deze modellen belangrijk geworden voor het begeleiden van potentiële kopers bij de aankoop van hun woningen of investeringen, vooral in de huidige gespannen vastgoedmarkten.

De verantwoordelijkheid voor deze rapporten ligt voornamelijk bij architecten met kennis van regelgeving en administratieve wetten, die verantwoordelijk zijn voor het evalueren van de effectieve mogelijkheden van een woning. Bijvoorbeeld renovatieopties, regelgeving, afweging van prijs en staat, of zelfs economische haalbaarheidsonderzoeken.

Dankzij het gemak waarmee data geanalyseerd kan worden op een schaal die menselijke capaciteiten overstijgt, wordt AI een sterke concurrent. Een concurrent die in staat is deze onderzoeken met maximale precisie en in recordtijd uit te voeren.

Constructieberekeningen

Constructieberekeningen zijn een zeer gevoelig onderdeel van elk architectonisch project, omdat ze direct vanaf de projectfase invloed hebben op de veiligheid van de constructie.

Het gebruik van AI maakt extreem grondige inspecties mogelijk, verhoogt de coördinatie tussen teams en verbetert de kwaliteitscontrole, door eventuele defecten of onregelmatigheden in constructies te voorzien en problemen in latere stadia te op te lossen.

Door dit soort processen te automatiseren, kunnen kosten dalen. Tegelijk kan dat gevolgen hebben voor de werkgelegenheid in de architectuursector. Dus bondgenoot of concurrent? Het is een beetje van beide. AI neemt data-intensieve en analytische taken over en zal bepaalde werkzaamheden sneller en efficiënter uitvoeren dan mensen. Dat kan druk zetten op delen van het vak. Tegelijk blijft architectuur meer dan rekenen en optimaliseren. Creativiteit, interpretatie, verantwoordelijkheid en gevoel voor context laten zich niet volledig automatiseren.